Hoe verkoop je je bedrijf? De juridische kant met Daphne van Boxtel

Wanneer je erover nadenkt je tech-bedrijf te verkopen heb je daar als ondernemer een goede reden voor. Je wilt een stap terug nemen, hebt juist grootse plannen voor je bedrijf en zoekt daarvoor een partner, je hebt een financiële injectie nodig óf je bedrijf heeft een bepaalde levensfase bereikt waardoor verkopen aantrekkelijk cq. noodzakelijk wordt. Welke situatie ook op jou van toepassing is, afstand nemen van je bedrijf is vaak een emotioneel proces waar veel bij komt kijken. M&A advocate Daphne van Boxtel weet daar alles van. Zij is al bij vele fusies en bedrijfsovernames betrokken geweest. In aflevering drie van de serie Dream Exits in samenwerking met 7DTV deelt zij wat je moet weten over de juridische kant van het verkopen. 

De start van het proces, waar begin je?

Op het moment dat je besluit je bedrijf (deels) te verkopen, komt er veel op je af. Waar begin je? Volgens Van Boxtel is het aan te raden op zoek te gaan naar een begeleidende partij. “Het is echt heel nuttig om goede adviseurs te hebben. Je ziet vaak bij bedrijven dat ze al jaren dezelfde adviseurs hebben, maar bij de verkoop komt toch een stuk expertise kijken.” legt ze uit. “Daarnaast hebben zij vaak een groot netwerk en zien zij welke partijen bij elkaar passen. Goede adviseurs betalen zich altijd uit.” Op de vraag van interviewer Ronnie Overgoor of No Monkey Business het goed doet, antwoord Van Boxtel: “Martijn kent de sentimenten van ondernemers omdat hij zelf al een keer zijn bedrijf verkocht heeft. Hij weet hoe het gaat en ondernemers vinden dit prettig.” 

Due-diligence onderzoek

Zodra twee partijen hun interesse in elkaar hebben getoond, wordt een due-diligence onderzoek gedaan en komt Van Boxtel zelf ten tonele. Due-diligence klinkt spannender dan het daadwerkelijk is. Het betekent namelijk niets anders dan het klassieke boekenonderzoek: Er wordt tot in detail bekeken hoe de onderneming ervoor staat.

Wanneer het due-diligence vanuit de koper komt, doet hij onderzoek naar verschillende onderwerpen vanuit onder andere fiscaal, financieel, commercieel en juridisch oogpunt. Bij dat laatste komt Van Boxtel in beeld. Zij focust zich op het juridisch boekenonderzoek. “Alle kasten gaan open om te zien of er lijken liggen.” grapt ze in het interview. Maar wel terecht, want je wilt en moet weten met wie je zaken doet en of het bedrijf de zaken op orde heeft. Een due-diligence onderzoek is tijdrovend en zeer arbeidsintensief voor de ondernemer. “Je krijgt heel veel vragen en er wordt verwacht dat je ze allemaal kunt beantwoorden.” vertelt ze. “Zorgen dat je je zaken op orde hebt voordat je je bedrijf in de verkoop zet want dat bespoedigd het proces. Doe je dit niet op tijd, dan kan het een heel lang en vervelend proces worden.”

Op het moment dat Van Boxtel erbij gehaald wordt, hebben partijen dus al een serieuze interesse in elkaar getoond en is er reden om zaken vast te gaan leggen. Het echte opstellen en het onderhandelen over transactiedocumentatie begint en vanaf dan ben je als ondernemer nog maar een paar maanden verwijderd van de exit.

Prijsbepaling van je bedrijf

Hoe bepaal je nu de waarde van je bedrijf? Dat is volgens Van Boxtel echt het werk van de adviseurs. Zij helpen bij het vaststellen van de ondernemingswaarde, ofwel de enterprise value. Daarbij wordt uitgegaan van de “Debt & Cash free”- benadering: de uiteindelijke verkoopprijs waarvan de schuld is afgetrokken en de cash bij opgeteld.

Van Boxtel is dan wel niet betrokken bij de prijsbepaling zelf, wel is zij actief betrokken bij het vastleggen van het verkoopmechanisme. “Er zijn verschillende manieren om de prijs te bepalen, bijvoorbeeld met het Locked Boxmechanisme of Completion Accounts mechanisme. Het ligt eraan op welk moment de cijfers als uitgangspunt worden genomen.” legt ze uit. Geen invloed op de prijsbepaling dus, maar wel in de documentatie daarvan. 

Closing

En dan is het tijd voor de closing. “Weer een spannende term, bijna een magische term. Maar in feite is het niet veel meer dan het overdragen van de aandelen.” Het moment dat de notaris de akte passeert waarbij de aandelen worden overgedragen. Toch komt ook hier nog wat meer bij kijken, er moet bijvoorbeeld nog verschillende overeenkomsten worden getekend, zoals de koopovereenkomst of andere contracten. Soms moet er zelfs nog wat onderhandeld worden over de inhoud daarvan, maar al met al is de closing zelf niet veel meer dan de officiële overdracht. 

Shareholder purchase agreement

Het shareholder purchase agreement, de Engelse term voor koopovereenkomst. Wat moet daar nu eigenlijk in staan? Niet té veel, als het aan Van Boxtel ligt. “Ik geef de voorkeur aan een zo kort mogelijke overeenkomst, maar natuurlijk moeten er wel bepaalde basisafspraken worden gemaakt.” De overdracht van aandelen wordt erin opgenomen, en ook afspraken over eventuele garanties voor de koper. Daarbij wil de verkopende ondernemer op zijn beurt weer bepaalde beperkingen van aansprakelijkheid opnemen in de overeenkomst. Belangrijk voor de verkoper is dat alle risico’s verteld worden, zodat de koper achteraf geen claims kan indienen.

Tot slot: lessons learned

Met haar jarenlange ervaring als M&A advocaat heeft Van Boxtel het nodige geleerd. Iedere transactie is weer anders, maar wat zijn nu echt de belangrijkste lessons learned? “Eigenlijk zijn die niet eens heel juridisch. Vaak zijn het praktische zaken als zorgen dat je als ondernemer goede adviseurs aan je zijde hebt.” En daarmee bedoelt ze niet de adviseurs die jouw onderneming misschien al jaren kennen en meedraaien: “Kies adviseurs die ervaring hebben met een exit-traject, bijvoorbeeld mensen die dit vaker hebben gedaan of zelf al eens heeft opgetreden als financiële investeerder. Dat is niet goedkoop, maar dat betaalt zichzelf uit.”

Aldus Daphne van Boxtel.

Over Daphne

Daphne van Boxtel is gespecialiseerd in (internationale en nationale) fusies en overnames, in het bijzonder private equity en venture capital investeringen, corporate overnames, joint ventures en andere samenwerkingen. Ze adviseert private equity huizen, venture capital fondsen, strategische investeerders, management teams en technologie ondernemingen. Haar werk bestaat uit het adviseren over, het opstellen en het onderhandelen over transactie documentatie en het coördineren van M&A of venture capital transacties.